Қазақстанда жеке табыс салығы (ЖТС) бойынша базалық салықтық шегерімді қолдану тәртібі түсіндірілді. Оның мөлшері әр күнтізбелік ай үшін 30 АЕК болады, бірақ бір жылда 360 АЕК-тен аспайды. Бұл норма Қазақстан Республикасы Салық кодексінің 403-бабында көзделген.
Мәселе шегерім сомасы жеке тұлғаның бір айдағы салық салынатын кірісінен асып кеткен жағдайларға байланысты туындады. Яғни адам өзіне тиесілі 30 АЕК-ті толық пайдалана алмаса, қалған соманы келесі айға ауыстыруға бола ма деген сұрақ пайда болды.
Бұл мәселені мүдделі тараптар талқылады. Қазақстан Республикасы Премьер-министрінің орынбасары – Ұлттық экономика министрі Серік Жұманғариннің төрағалығымен 2026 жылғы 8 шілдеде өткен жаңа Салық кодексін енгізу жөніндегі жобалық кеңес отырысы хаттамасының 1.2-тармағына сәйкес, қатысушылар шегерімнің пайдаланылмаған бөлігін келесі салық кезеңдеріне ауыстырмау туралы шешімді мақұлдады.
Бұл салық агенті 30 АЕК мөлшеріндегі шегерімді тек нақты күнтізбелік ай шегінде қолданатынын білдіреді. Егер соманың бір бөлігі пайдаланылмай қалса, жұмыс беруші оны келесі айдағы шегерімге қоспайды.
Алайда пайдаланылмаған сома біржола жойылып кетпейді. Салық кодексінің 409-бабының 2-тармағына сәйкес, жеке тұлға кірістерін декларациялау кезінде салық агентінде пайда болған салықтық шегерімдердің асып кеткен сомасын өз бетінше есепке ала алады.
Бұл құқық адам салықты өз бетінше төлейтін кірістер алған жағдайда қолданылады. Олардың қатарына мүліктік кіріс және салық агентінен алынбаған басқа да кірістер жатады.
Мұндай жағдайда жеке тұлға пайдаланылмаған салықтық шегерім сомасын есепке ала алады. Дегенмен шегерімдердің жалпы мөлшері күнтізбелік жыл ішінде 360 АЕК-тен аспауға тиіс.
Осылайша, жұмыс беруші бір айда пайдаланылмаған 30 АЕК-ті келесі айға ауыстырмайды. Азамат қалған соманы тиісті кірістерін декларациялау кезінде белгіленген жылдық лимит шегінде өз бетінше есепке ала алады.
